گنجینه سخنوری67 مراتب امر به معروف و نهی از منکر این فریض مراحل گوناگونی دارد که به تناسب مخاطب و مقتضای زمان و مکان تغییر مییابد و در احادیث معصومان به این مراحل عملی، زبانی و قلبی اشاره شده است. رسول خدا(ص) فرمود: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَراً فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِه »[1]؛ هر کس از شما منکری دید پس باید با دستش جلوی آنرا بگیرد، پس اگر نمیتواند با زبانش و اگر آنرا هم نمیتواند با قلبش (از آن بیزار باشد).

گنجینه سخنوری68

آداب امر به معروف و نهی از منکر

در قرآن کریم نکات بسیار مهم و ارزشمندی درباره آداب و شیوهی امر به معروف و نهی از منکر ذکر شده است که به برخی از آنها به اجمال اشاره میکنیم:

گنجینه سخنوری69 ازدواج و زناشوئی در اسلام مقدمه دست آفرینش میان زن و مرد گرایش و کششی طبیعی نسبت به یکدیگر به وجود آورده که آن دو را به هم پیوند و به سوی زندگی مشترک با یکدیگر کشاند تا هستهی اصلی خانواده را تشکیل دهند. این گرایش یا میل طبیعی، همان میل جنسی است که امیال غریزی دیگر باید در جهت صحیح خود قرار گیرد تا در خدمت انسانیت در آید. زندگی مشترک دو همسر در آغاز غالباً از میل جنسی ریشه میگیرد؛ ولی در این حد متوقف نمیشود و به تدریج نوعی همبستگی عمیق روحی و عاطفی، اقتصادی و اجتماعی میان آنها بوجود میآید که از آن به پیوند همسری یا زناشوئی تعبیر میکنیم. زن

گنجینه سخنوری70

آزادی در انتخاب همسر

زندگی زناشویی و مشترک، هنگامی مایهی آرامش خاطر خواهد بود که میان دو همسر توافق فکری و تناسب روحی و اخلاقی وجود داشته باشد. این هماهنگی وقتی کامل است که انتخاب همسر با دقت و آزادی و اختیار کاملِ طرفین انجام گیرد و زن و شوهر درباره انتخاب همسر هیچ گونه اجبار و اکراهی نداشته باشند.

گنجینه سخنوری71

هدف اساسی ازدواج

1. آرامش

در جوانانِ مجرّد معمولاً نوعی دلهره وجود دارد؛ نگرانی از آینده، نگرانی از سرنوشت، نگرانی از اداره زندگی و مانند آن. یکی از آثار ارزشمند ازدواج این است که زن و شوهر در کنار یکدیگر، نگرانیها را فراموش کرده و احساس آرامش و آسایش میکنند.

گنجینه سخنوری72

معیار های ازدواج

معیارهایی که مردم برای یک همسر خوب و شایسته در نظر میگیرند، مختلف و متفاوت است؛ بعضی از این معیارها سرنوشتساز و برخی دیگر از اهمیت کمتری برخوردارند که به برخی از آنها اشاره میشود:

گنجینه سخنوری73 تعلیم و تربیت از دیدگاه اسلام مقدمه تعالیم روح بخش اسلام در زمینههای فردی و اجتماعی، تربیتی و اخلاقی و کلیهی شؤون زندگی، مبتنی بر فطرت بوده و بهترین راهنمای انسانهاست. مربیان و معلمان، پدران و مادران نیز وقتی در تلاشها و فعالیتهای خویش از این تعالیم بهرهمند گردند، به یقین تربیتی محکم و استوار را برای کودکان و نوجوانان به ارمغان خواهند آورد؛ لذا قبل از شروع این برنامهی کلان (تعلیم و تربیت) که مبتنی بر فطرت میباشد، باید دانست که تعلیم و تربیت به چه معناست!

گنجینه سخنوری74

عوامل تأثیرگذاری انسان در تعلیم و تربیت

مجموع عوامل، نیروها و جریانهایی که نقشی جهتساز و هدایتآفرین در شخصیت انسان به خصوص نسل جوان ایفا میکنند بدین گونه است:

گنجینه سخنوری75

عوامل مؤثر در تربیت

انسان موجودی تربیتپذیر است و بر اثر تربیت درست میتواند به عالیترین مدارج روحی، معنوی و علمی دست یابد. برای رسیدن به چنین هدف والایی، عواملی لازم است که به برخی از آنها اشاره میشود:

گنجینه سخنوری76 مراقبه و محاسبه از دیگر عوامل اثرگذار در تربیت انسان، «مراقبه و محاسبه» است. مراقبه؛ یعنی مراقبت انسان از اعمال خویش تا مبادا کاری بر خلاف دستورهای الهی از او سر بزند؛ یعنی با خود معامله یک شریکی را بکن که به او اطمینان نداری و همیشه باید مواظبش باشی، مثل یک بازرسی که در اداره است؛ یعنی خودت را به منزلهی یک اداره تلقّی کن و خودت را به منزلهی بازرس این اداره که تمام جزئیات را باید بازرسی و مراقبت کنی. مراقبه چیزی است که همیشه باید همراه انسان باشد.